Contact

Hendrik Westerstraat 24
9791 CT Ten Boer

Postbus 23
9790 AA Ten Boer

t: 050 306 29 00

info@groningerdorpen.nl

Openingstijden:

maandag t/m vrijdag 9.00-17.00u

Routebeschrijving naar Groninger Dorpen


Vertrekpunt  

Wat kunnen wij voor jou doen?

Dorps- en buurthuizen en politici binnen de nieuwe gemeente Westerkwartier ontmoeten elkaar in de CazemierBoerderij te Tolbert

Woensdag, 24 oktober 2018

Verslag van een dorpshuizenavond Tolbert d.d. 18 oktober 2018

Inleiding

Afgelopen donderdag, 18 oktober, kwamen in de CazemierBoerderij in Tolbert vertegenwoordigers van dorps- en buurthuizen bijeen, samen met politici van alle partijen die meedoen aan de gemeenteraadsverkiezing op 21 november in het gebied van de nieuw te vormen gemeente Westerkwartier.
Deze ontmoeting werd georganiseerd door Groninger Dorpen met als doel de politici – voor zover dit nog nodig zou zijn – kennis te laten nemen van de belangrijke rol die dorps- en buurthuizen in de lokale gemeenschap vervullen. Maar ook om samen na te denken over wat de schaalvergroting bij de vorming van de nieuwe gemeente voor uitdagingen biedt aan dorp en politiek.
15 dorps- en buurthuizen uit het gebied van de toekomstige gemeente waren aanwezig met meerdere afgevaardigden. Verdeeld over alle huidige gemeenten. Ook de politiek gaf uitstekend gehoor aan de oproep om te komen. Van alle deelnemende partijen waren meerdere afgevaardigden aanwezig. In totaal waren er 75 deelnemers. Allemaal ingrediënten voor een interessante avond! En dat werd het ook.

Een ontmoeting in de Cazemier Boerderij

Pieter Knol schetste bij zijn inleiding op de avond de diversiteit aan dorpshuizen en hun verhalen. Een kleine greep: dorpshuis Lettelbert is samen met een watersportcentrum, dorpshuis Boerakker is duurzaam, dorpshuis Grootegast is in aanbouw, Zevenhuizen krijgt een multifunctioneel centrum, Dorpskamer Jonkersvaart denkt na over een nieuwe invulling van het leegstaande schooltje…
Hierna gaf hij het woord aan vertegenwoordigers van een aantal dorpshuizen, elk met een eigen verhaal.

Presentaties van vier dorpshuizen ‘Een feest van herkenning’
Dorpshuis Op de Welle uit De Wilp (Stichting) beet de spits af. Het bestuur van Dorpshuis Op de Welle bestaat uit vrijwilligers en dat zijn vooral jonge mensen. Dit laatste is lang niet overal het geval. De beheerder is een particuliere pachter. Het dorpshuis kent een divers palet aan huurders en dus voorzieningen (zorg, verenigingen, commerciële bedrijven, gemeente) in De Wilp.
Er komt een grote verbouwing van het dorpshuis aan, waarbij de aangekochte, naastgelegen Plantsoenkerk als gezichtsbepalend element wordt samengetrokken met het dorpshuis. Het totaal wordt een multifunctioneel centrum, waarbij ook kerk- en uitvaartdiensten kunnen plaatsvinden. De vrijwilligers zijn zeer succesvol geweest in het aanboren van subsidies.

Dorpshuis Kompas uit Lutjegast (Stichting) volgde met een verhaal over het grote belang van een dorpshuis als ontmoetingsplek in het dorp. Het is een plek waar jong en oud elkaar ontmoeten en een belangrijke reden om als jongere in het dorp te willen blijven wonen. Diverse verenigingen maken gebruik van het dorpshuis. Ook is er een sportzaal, waar onder meer de school gebruik van maakt. Mensen van buiten het dorp komen hier ook wel omdat zich naast het dorpshuis het Abel Tasmanmuseum bevindt.
Ook al zijn er 52 vrijwilligers, toch dreigt er een tekort om alle activiteiten in het dorpshuis , waaronder de schoonmaak, draaiende te blijven houden. Lutjegast vindt niet meteen een luisterend en hulpvaardig oor bij de gemeente.

Dorpshuis Niehove volgde hierna. Niehove is een pittoresk dorp, met een dorpswierde die beschermd dorpsgezicht en archeologisch rijksmonument is. Het dorp telt 250 inwoners en is aan het vergrijzen. Troef in het dorp is de 17e-eeuwse Eisseshof: dorpshuis en (Indonesisch) restaurant. Het restaurant huurt ruimte in het gebouw, waarvan de Vereniging Dorpshuis Niehove eigenaar is. Leden van de vereniging vormen de bewoners. De verbouwing van het dorpshuis heeft geleid tot een betere indeling van de functionaliteiten (dorpshuis en restaurant). Er zit 2000 uur aan vrijwilligerswerk in, weliswaar onder de supervisie van een aannemer. Een volgende stap is ontwikkeling naar een duurzamer dorpshuis, onder andere via aansluiting op zonne-energie. Er is een dorpsvisie in de maak (de gemeente Zuidhorn laat in aanloop naar de nieuwe gemeente voor ieder dorp een dorpsvisie maken) en dit houdt de discussie over invulling van het dorpshuis met bijvoorbeeld nieuwe functies levendig.

Tot slot kwam gastheer de Cazemier Boerderij (Stichting) zelf aan het woord. De boerderij is aangekocht en gerestaureerd ten behoeve van een nieuw dorpshuis. Dit gebeurde wel in de crisistijd, waardoor men nu al met ruimtetekort kampt. Ook hier hebben vrijwilligers onder supervisie van een aannemer veel werk verzet. De stichting betrekt het pand samen met de Museum Oudheidkamer Fredewalda. Op de boerderij werkt via payroll een betaalde kracht voor 20 uur. De rest van haar uren is vrijwilligerswerk. Daarnaast zijn er 20 vrijwilligers en 4 bestuursleden. De Cazemier Boerderij krijgt geen subsidie en rooit het allemaal net wat betreft exploitatie. De stichting heeft de ambitie van de boerderij een cultuurcentrum te maken.

Speeddaten ‘Een levendig proces van vragen en antwoorden’
Na deze inspirerende praatjes was het tijd voor de speeddates langs de verschillende tafels waar dorpshuisvertegenwoordigers zich presenteerden. Het was vooral voor de raadsleden bedoeld, maar ook zeer leerzaam voor een portefeuillehouder dorpshuizen uit het bestuur van Groninger Dorpen.
Uit de vier praatjes over dorpshuizen konden het belang en de diversiteit al afgeleid worden. Dat beeld werd door de speeddates alleen maar versterkt. Zo wil het dorpshuis Oldehove over naar een oude school. Het dorpshuis in Leek heeft een potentieel bereik van ruim 10.000 inwoners. Toch zijn er maar 6 vrijwilligers. Het dorpshuis heeft in zo’n regionale kern concurrentie van andere verenigingen en kerken. Het dorpshuis krijgt de exploitatie rond vanwege een goede huurder. Het dorpshuis moet gemoderniseerd worden, maar hoe en door wie? In Lauwerzijl, een dorp van een kleine 200 inwoners, is het dorpshuis vrijwel de enige voorziening en ontmoetingsplek. Het heeft dus een belangrijke functie, alleen meer bij de oorspronkelijke inwoners dan bij nieuwkomers van erbuiten. Ook hier is er een huurder die geld in het laadje van het dorpshuis brengt.
Dorpshuis Ezinge was ook vertegenwoordigd. Ezinge hoort nu nog bij de gemeente Winsum, maar gaat over naar de nieuwe gemeente Westerkwartier. Een groot deel van de gemeente Winsum fuseert echter met andere gemeentes. Het bestuur valt vanwege de gemeentelijke herindeling in een (onbedoeld) gat. Het bestuur kan nergens terecht. Ook het project Elk dorp een duurzaam dak, dat dit jaar afloopt en waar het dorpshuis Ezinge aan mee wil doen, wordt op deze manier een probleem voor Ezinge.
Tot slot een bezoek aan de tafel van dorpshuis de Rotonde in Niekerk. De stichting is eigenaar van twee gebouwen, dorpshuis en voormalig Groene Kruisgebouw. De gebouwen worden door heel diverse instanties gebruikt, waaronder door een opleiding tot beveiliger. Het dorpshuis functioneert voor drie dorpen, die altijd samen zijn opgetrokken en dat nog steeds doen (Niekerk, Oldekerk, Faan). Er zijn plannen voor een energiecoöperatie en het verduurzamen van het dorpshuis.

Slotconclusie ‘Een zeer nuttige avond’
De avond werd afgesloten door een rondje langs de raadsleden. Zij gingen in op de vraag hoe zij de rol van de gemeente in relatie tot dorpen zagen.

Een selectie uit het persbericht geschreven door Bé Bosman : Vanuit de dorpshuizen stelde men dat erkenning van bestuur en gemeenteraad voor wat de dorps- en buurthuizen voor de gemeenschap betekenen essentieel is. Dit vraagt om wederzijdse inspanning. Elke kern binnen de gemeente zou moeten beschikken over een dergelijke voorziening. In een vorm die past bij de lokale samenleving. Diversiteit is een groot goed. Vooral ook werd stilgestaan bij hoe politici denken vorm te geven aan de wederzijdse betrokkenheid. Daarbij werd gedacht aan onder meer een dorpscoördinator of dorpsondersteuner en een dorpswethouder. Ook genoemd werd om binnen een raadsfractie een raadslid te benoemen die zich specifiek bezig houdt met de relatie tussen partij en dorpshuizen. De praktijk zal uitwijzen hoe het er na de verkiezingen vanaf 1 januari 2019 zal gaan uitzien. Probeer van de vier werkwijzen binnen de huidige gemeentes de sterke kanten te bundelen in een nieuw concept van samenwerking kwam ook op tafel. Dit zal enige tijd kosten maar met elkaar zal het moeten lukken. Een zeer interessante suggestie was het verstrekken van noodzakelijke leningen door de gemeente aan dorpshuizen tegen een redelijke rente. Terugbetaling zou kunnen plaatsvinden via de inzet van vrijwilligersuren. Elders in Nederland is dat al eerder als middel ingezet.

Allen waren het erover eens dat de (nieuwe gemeente oog moet hebben voor het belang van dorpen. Sommigen hadden ook al concrete ideeën over dorpscoördinatoren, dorpswethouders en begeleiding van de dorpen bij beleidstrajecten en projecten.
Onder het genot van een hapje en een drankje werd nog gezellig nagepraat. Dit bestuurslid dorpshuizen heeft deze avond weer veel opgestoken en is ook weer bevestigd in het beeld dat Groninger Dorpen mensen en dorpen verbindt. Daarvoor is de organisatie van dit soort avonden erg belangrijk.

  • Inleiding geschreven door: Bé Bosman, secretaris Dorpshuis Tolbert.
  • Verslag van de avond geschreven door: Marieke Creemer, bestuurslid Groninger Dorpen.