
In de rubriek “Omzien noar elkoar” doen we verslag van de interviews die we hebben afgenomen bij de aangesloten zorginitiatieven van het Netwerk Zorgzame Dorpen Groningen.
Odensehuis in Pekela
Oude Pekela, 23 juni 2026
Opnieuw bouwen aan een plek van ontmoeting: het Odensehuis in Pekela
Voor het Netwerk Zorgzame Dorpen Groningen ging Marian in gesprek met Rebecca en Afine, initiatiefnemers van het Odensehuis in Pekela. Wat begon als een gesprek over dementie, bleek al snel een verhaal over doorzettingsvermogen, sociale uitsluiting, vertrouwen en de kracht van inwoners die zelf verantwoordelijkheid nemen voor hun gemeenschap.
Het Odensehuis in Pekela ontstond in 2018 vanuit een persoonlijke behoefte. Rebecca maakte als partner van iemand met dementie van dichtbij mee hoe ingewikkeld het kan zijn om passende ondersteuning te vinden. Samen met anderen zocht zij naar een plek waar mensen met dementie én hun naasten zich welkom voelen, zonder drempels, indicaties of ingewikkelde systemen. Afine sloot zich aan vanuit haar betrokkenheid bij mensen met dementie en hun naasten en groeide uit tot een belangrijke kracht binnen het initiatief.
In de beginjaren bood het Odensehuis een kleinschalige ontmoetingsplek voor mensen met dementie en hun mantelzorgers. De sfeer was huiselijk en laagdrempelig. Er was ruimte voor ontmoeting, een gesprek, een activiteit of een uitstapje. Juist die informele aanpak bleek voor veel mensen waardevol.
Toch verliep de ontwikkeling van het initiatief niet zonder tegenslagen. Door ziekte, locatie en en financiële uitdagingen kwam het Odensehuis stil te liggen. Daarnaast liepen de initiatiefnemers aan tegen weerstand vanuit bestaande organisaties en systemen. Het burgerinitiatief paste niet altijd binnen de gebruikelijke kaders van zorg en welzijn. Rebecca en Afine vertellen hoe zij regelmatig het gevoel hadden dat hun werkwijze werd gezien als concurrentie, terwijl hun doel juist was om een aanvulling te bieden op het bestaande aanbod.
Tijdens het gesprek komt ook de bredere context van Pekela aan bod. Rebecca en Afine schetsen een gemeenschap waarin inwoners te maken hebben met armoede, kwetsbaarheid en wantrouwen richting instanties. Ook rondom dementie ervaren zij veel angst en schaamte. Mensen zijn bang om de regie over hun leven kwijt te raken wanneer zij hulp vragen. Juist daarom vinden zij het belangrijk dat er een plek bestaat die losstaat van bestaande systemen en waar mensen zonder oordeel binnen kunnen lopen.
Ondanks de moeilijke periode zien Rebecca en Afine volop kansen voor de toekomst. Een belangrijke positieve ontwikkeling is de erkenning die zij kregen tijdens een dementiescan van Alzheimer Nederland. Daarbij bleek dat zij als initiatiefnemers beschikken over waardevolle kennis en ervaringen die niet altijd zichtbaar zijn binnen professionele organisaties.
Ook het project Muziekvitamine laat zien wat er mogelijk is. Met gezamenlijke zangactiviteiten voor ouderen en bewoners van zorginstellingen weten Rebecca en Afine mensen met elkaar te verbinden. Het initiatief wordt inmiddels ondersteund door de gemeente en wordt enthousiast ontvangen.
De komende periode staat in het teken van een nieuwe doorstart. De wens is om opnieuw een centrale ontmoetingsplek te creëren: een echte huiskamer in het hart van Pekela, bij voorkeur op een zichtbare locatie waar mensen gemakkelijk binnenlopen. Om dat mogelijk te maken werken de initiatiefnemers aan een ondernemingsplan en begroting. Daarnaast onderzoeken zij hoe ervaringsdeskundigheid een stevige plek kan krijgen binnen de organisatie. Afine volgt momenteel een opleiding en hoopt haar kennis in de toekomst als coördinator in te zetten.
Wat tijdens het gesprek vooral zichtbaar wordt, is de overtuiging dat inwoners zelf een belangrijke rol kunnen spelen in het ondersteunen van elkaar. Rebecca en Afine geloven dat een dementievriendelijke gemeenschap niet begint bij regels of indicaties, maar bij aandacht, vertrouwen en ontmoeting. Hun verhaal laat zien dat burgerinitiatieven soms met vallen en opstaan ontstaan, maar juist daardoor geworteld raken in de leefwereld van inwoners.
Met de toenemende vergrijzing en het groeiende aantal mensen met dementie wordt de behoefte aan laagdrempelige ontmoetingsplekken alleen maar groter. Rebecca en Afine hopen daarom dat het Odensehuis opnieuw kan uitgroeien tot een plek waar mensen zich gezien voelen en waar ruimte is voor ontmoeting, ondersteuning en menselijkheid.

