In de rubriek “Omzien noar elkoar” doen we verslag van de interviews die we hebben afgenomen bij de aangesloten zorginitiatieven van het Netwerk Zorgzame Dorpen Groningen.

Repair Café Het Hogeland

Winsum, 28 februari 2026

Repair Café Het Hogeland, techniek als middel, ontmoeting als resultaat.

In het hart van Winsum draait al dertien jaar een initiatief dat begon met een schroevendraaier, maar uitgroeide tot een plek van ontmoeting en verbondenheid: het Repair Café Winsum.

Wat ooit startte vanuit duurzaamheid – het repareren van kapotte spullen, het delen van kennis en het verminderen van afval – heeft zich in de loop der jaren organisch ontwikkeld tot veel meer. Natuurlijk worden er nog steeds apparaten gerepareerd (met een slagingspercentage van 60 tot 70 procent), maar minstens zo belangrijk is wat er tussen de mensen gebeurt. Bezoekers die elkaar eerder hooguit op straat passeerden, maken nu een praatje. Er ontstaan nieuwe contacten. Mensen voelen zich gezien.

Bezoekers waarderen het initiatief gemiddeld met een 9,5. Dat zegt iets over de sfeer en de betrokkenheid.

Informeel georganiseerd, sterk gedragen

Het Repair Café is geen stichting met statuten en jaarvergaderingen. Het is een informele club van ongeveer twintig loyale vrijwilligers.

Kees is de drijvende kracht en facilitator. Hij regelt de locatie – De Poort – zorgt voor gereedschap en materialen, stemt wekelijks af en neemt het organisatorische werk op zich. Daarmee ontlast hij de vrijwilligers, zodat zij kunnen doen waar hun hart ligt: repareren en in contact zijn met mensen.

Daarnaast zorgt hij voor de onderlinge binding. Eén of twee keer per jaar is er een gezamenlijk uitje, zoals samen pizza eten, of rond kerst een attentie. Vrijwilligers zijn via de gemeente verzekerd en er zijn duidelijke spelregels om hen te beschermen tegen aansprakelijkheid.

De kracht zit in vrijheid en vertrouwen. Er is geen hiërarchie; technici helpen elkaar en leren van elkaar. Aanwezigheid wordt in onderlinge afstemming geregeld. Gastvrouwen – al jarenlang betrokken – zorgen voor koffie en een warm welkom. Juist die gastvrijheid maakt het Repair Café tot een huiskamer van het dorp.

Vrijwilligers blijven omdat het hen voldoening geeft, structuur biedt en sociale contacten oplevert.

Zelfredzaam en duurzaam

Het Repair Café draait volledig op vrijwillige bijdragen van bezoekers, via een spaarvarken of QR-code. Er wordt niet gewerkt met subsidies. De inkomsten worden gebruikt voor huur, website, gereedschap en kleine attenties voor vrijwilligers.

Wanneer reparatie niet mogelijk is – bijvoorbeeld omdat een apparaat als wegwerpproduct is ontworpen – gaan mensen toch vaak tevreden naar huis. Ze weten dan zeker dat het niet meer te maken is. Ook dat is waardevol.

Het bereiken van jongeren en jonge ouders (20–40 jaar) blijkt lastig, vaak ook vanwege drukte op zaterdagochtend. Er wordt daarom gezocht naar nieuwe samenwerkingen, zoals met een Linux-initiatief om oude laptops van een nieuw besturingssysteem te voorzien. Dat biedt kansen, ook voor mensen met een kleine beurs.

De waarde die je niet altijd ziet

In de relatie met de gemeente is in de loop der jaren iets veranderd. Sinds de herindeling naar Het Hogeland wordt meer afstand ervaren. Waar eerder een wethouder spontaan binnenliep, voelt het contact nu formeler.

Kees benoemt vooral het gemis aan erkenning. Een vrijwilligerswaardering die op een centrale, verre locatie moet worden opgehaald, voelt minder als oprechte aandacht en meer als een logistieke regeling.

Tegelijkertijd is er een bredere vraag: hoe zichtbaar is de maatschappelijke waarde van dit soort initiatieven? Het Repair Café voorkomt niet alleen afval, maar draagt ook bij aan ontmoeting, zingeving en het voorkomen van eenzaamheid. Het biedt mensen een plek om ertoe te doen. Die indirecte opbrengst is groot, maar niet altijd zichtbaar in beleid.

Continuïteit als aandachtspunt

De grootste zorg voor de toekomst is de continuïteit. Het initiatief leunt sterk op de energie van Kees. Een opvolger is nog niet in beeld. Voor de komende jaren hoopt hij dat het Repair Café een geoliede machine blijft en dat de bewustwording rondom duurzaamheid verder groeit.

Lessen voor andere dorpen

Vanuit dertien jaar ervaring deelt Kees graag een aantal inzichten:

• Zet in op lokale zichtbaarheid. Een maandelijkse bijdrage met foto in de huis-aan-huiskrant werkt vaak beter dan alleen sociale media.
• Houd het eenvoudig. Voorkom onnodige bureaucratie zolang dat kan.
• Investeer in gastvrijheid. Een kop koffie en een warm welkom zijn de lijm van het initiatief.
• Maak je waarde zichtbaar. Houd eenvoudig bij wat je doet. Dat helpt bij reflectie en bij het gesprek met partners.
• Versterk je eigen initiatief. Door regelmatig te kijken naar wat goed gaat en wat beter kan, bouw je stap voor stap aan een stevig en toekomstbestendig initiatief.
• Deel je kennis met anderen. Andere initiatiefnemers zijn welkom om contact op te nemen. Kees deelt graag de successen én de geleerde lessen van het Repair Café in Het Hogeland. Gewoon eerlijk vertellen wat werkt en wat niet, daar heeft iedereen wat aan

Meer dan repareren

Repair Café Winsum laat zien hoe een praktisch initiatief kan uitgroeien tot een sociale infrastructuur in het dorp. Techniek is het middel. Ontmoeting is het resultaat.