In de rubriek “Omzien noar elkoar” doen we verslag van de interviews die we hebben afgenomen bij de aangesloten zorginitiatieven van het Netwerk Zorgzame Dorpen Groningen.

VoorElkaar Burenhulp Zuidwolde

Zuidwolde, 20 april 2026

In het hart van Zuidwolde zit een mooi initiatief: VoorElkaar Burenhulp Zuidwolde. Deze werkgroep, die onder de vlag van Plaatselijk Belang opereert, ontstond ruim negen jaar geleden vanuit de toenmalige dorpsvisie. Het doel was simpel: een netwerk creëren waar dorpsgenoten bij elkaar terechtkunnen voor alledaagse hulp. Onlangs bezocht Iris namens Groninger Dorpen de werkgroep om terug te blikken op hun ervaringen en te ontdekken wat andere dorpen van hun unieke situatie kunnen leren.

Een overvloed aan helpende handen
De start van het initiatief was veelbelovend. Na een ‘optrommelactie’ in het dorp meldden zich direct zo’n honderd inwoners aan die iets voor een ander wilden betekenen. “Er waren heel veel mensen die ingevuld hebben dat ze best wel wat wilden doen voor een ander,” vertelt een van de betrokkenen. De paradox was echter groot: waar het aanbod overweldigend was, bleef de vraag nagenoeg uit. Zuidwolde bleek een dorp waar de sociale samenhang groot is en veel zaken al informeel via de kerk of bestaande clubjes worden opgelost. Hierdoor vonden mensen de weg naar de formele burenhulp simpelweg niet.

Een veranderend zorglandschap
Zuidwolde wordt door de werkgroep omschreven als een ‘luxedorp’ met veel eigen woningbezit en een relatief oude populatie. Hoewel er veel sociale samenhang is en inwoners veel informeel voor elkaar regelen via de kerk of bestaande clubjes, ziet de werkgroep de wereld om hen heen veranderen. Sinds de invoering van de WMO in 2015 en de aanhoudende bezuinigingen in de zorg, worden inwoners gedwongen langer zelfstandig thuis te blijven wonen. “Het lijkt nu eindelijk een beetje te beginnen,” merkt een van de vrijwilligers op, verwijzend naar drie hulpvragen die recent kort achter elkaar binnenkwamen. De combinatie van een ouder wordende bevolking en woningen die niet altijd levensloopbestendig zijn, zorgt voor een groeiende, maar vaak nog onzichtbare behoefte aan ondersteuning.

Zelfredzaamheid
Een van de grootste uitdagingen waar VoorElkaar tegenaan loopt, is de hoge drempel om hulp te vrágen. In een gemeenschap waar zelfredzaamheid hoog in het vaandel staat, vinden mensen het vaak lastig om toe te geven dat ze ondersteuning nodig hebben. “Mensen leggen zichzelf de norm op dat ze het zelf moeten organiseren,” klinkt het tijdens het interview. Deze trots, gecombineerd met een zekere schaamte rondom onderwerpen als eenzaamheid, zorgt ervoor dat de werkgroep soms jarenlang een ‘slapend’ bestaan leidde. Eerdere pogingen om ontmoetingen te stimuleren, zoals wekelijkse koffieochtenden of een wandelclubje, bloedden helaas dood door een gebrek aan aanloop. De les die hieruit getrokken werd, is dat het aanbod nauwkeurig moet aansluiten bij de werkelijke behoefte van de dorpsgenoten.

Aanbod vanuit behoefte
Om die werkelijke behoefte scherper in beeld te krijgen, wordt er momenteel door Plaatselijk Belang gewerkt aan een nieuwe, brede dorpsvisie. In deze vragenlijst is specifiek ruimte gereserveerd voor onderwerpen als zorg en burenhulp. Zo wil men onderzoeken of er in de toekomst behoefte is aan een vast informatiepunt in het dorp of zelfs een dorpsondersteuner die de brug slaat tussen formele en informele zorg. Het doel is om niet langer ‘blind’ activiteiten te organiseren, maar te acteren op basis van feiten en wensen vanuit de inwoners zelf.

Lessen voor andere initiatieven
Voor soortgelijke initiatieven in de provincie heeft VoorElkaar Burenhulp Zuidwolde een waardevolle les: wees geduldig en vertrek vanuit de vraag. Het heeft geen zin om van alles te organiseren als de noodzaak niet gevoeld wordt. Tegelijkertijd is het essentieel om als organisatie klaar te staan op het moment dat die ene vraag wél komt. Recent bleek dat het anoniem plaatsen van een hulpvraag op kanalen zoals Facebook verrassend goed werkt om de drempel te verlagen. Voor de werkgroep in Zuidwolde blijft het uiteindelijke doel helder: het bieden van een vangnet wanneer het informele netwerk van buren en familie even niet toereikend is. Het draait om het gevoel dat je er in je dorp niet alleen voor staat.